Klimhelm kopen: waar moet je op letten?
Mijn tweede klettersteig. Dolomieten, mooie route, goed weer. Halverwege laat iemand boven me een steen los — niet expres, gewoon onoplettend. Die steen ketste een halve meter naast me langs de wand. Zonder helm had ik geluk nodig gehad. Met helm had ik er gewoon niet aan gedacht.
Een klimhelm is geen optioneel accessoire. Steenval is onvoorspelbaar, en bij een val tegen de rotswand beschermt je helm ook je slaap en achterhoofd. Maar welke helm koop je? Er zijn tientallen modellen in drie verschillende constructies. In dit artikel leg ik je het uit.
De EN 12492-norm: het enige keurmerk dat telt
Koop nooit een klimhelm zonder het EN 12492-keurmerk. Dit is de Europese norm voor bergbeklimmershelmen en het minimale wat je mag verwachten.
Wat test de norm precies? De helm moet schokken absorberen vanuit meerdere richtingen: verticaal van boven, en schuin vanuit de voorkant, zijkanten en achterkant. De maximale kracht die bij die testen op je hoofd wordt overgebracht mag niet hoger zijn dan 10 kN. Bovendien wordt de penetratieweerstand getest met een massa van 3 kg die van 50 cm hoogte valt.
De kinband moet bij een trekkracht van minimaal 500 Newton loslaten. Dat klinkt tegenstrijdig, maar het is juist een veiligheidsmaatregel: bij een val waarbij je hoofd weggedraaid wordt, voorkomt een kinband die loslaat nekletsel.
Let ook op de UIAA 106-certificering, die vaak naast EN 12492 op de helm staat. Die norm is iets strenger op een aantal punten en wordt gebruikt door de internationale klimfederatie. Als beide logo’s op je helm staan, zit je goed.
Drie constructies: hardshell, inmold en hybrid
Klimhelmen worden op drie manieren gebouwd. Die keuze bepaalt het gewicht, de ventilatie, de duurzaamheid en de prijs.
Hardshell
Een hardshell heeft een dikke ABS-kunststof buitenschaal met een schuimkern erin. Zwaar — reken op 350 tot 500 gram — maar extreem duurzaam. Na een klap of een val tegen de wand hoeft de helm niet meteen vervangen te worden, tenzij er zichtbare schade is.
Het nadeel is ventilatie. Hardshells hebben weinig of kleine openingen, wat betekent dat je hoofd op een warme klimdag snel heet wordt. Voor meerdaagse klimtochten in de zomerhitte of voor wie snel zweet is dat een serieus nadeel. Hardshells zijn meer thuis in koude omstandigheden of bij zwaar technisch klimmen waarbij duurzaamheid boven alles gaat.
Inmold
Bij een inmold-constructie is een dunne polycarbonaat buitenschaal direct gefuseerd met een EPS-schuimkern. Het resultaat: licht (200 tot 280 gram), grote ventilatieopeningen, prettig draagcomfort op warme dagen.
Het nadeel: kwetsbaarder dan hardshell. Na een ernstige val — ook als er geen zichtbare schade is — moet je de helm vervangen. EPS-schuim absorbeert een klap door te deformeren, en die vervorming is niet altijd zichtbaar van buiten. Inmold is de keuze voor sportklinmers die elke gram tellen en in warme omstandigheden klimmen.
Hybrid
De hybridhelm combineert beide methoden: een hardere ABS-schaal aan de bovenkant met een EPS-schuimkern die rondom de helm loopt. Gewicht ligt tussen 280 en 380 gram, ventilatie is beter dan hardshell maar minder dan pure inmold-modellen.
Dit is de meestgekozen constructie voor klettersteig en bergsport. Je krijgt de beste bescherming aan slaap en achterhoofd — precies de zones die bij een klettersteig-val als eerste contact maken met de rotswand — zonder het gewicht van een volledig hardshell model. De Petzl Boreo is het bekendste voorbeeld van deze categorie.
Top 3 klimhelmen voor klettersteig en rotsklimmen
Ik heb de afgelopen jaren meerdere modellen gebruikt en getest in de Alpen. Drie helmen kom ik steeds opnieuw tegen bij beginners en gevorderden — en die aanbevelingen zijn niet zonder reden.
1. Petzl Boreo — de allrounder
De Petzl Boreo is een hybrid helm met een ABS-buitenschaal en EPP/EPS-schuimkern. Gewicht: 285 gram (maat S/M, 48-58 cm) en 295 gram (maat M/L, 53-61 cm). De helm voldoet aan zowel EN 12492 als UIAA 106.
Wat de Boreo onderscheidt is de combinatie van allround bescherming en ventilatie. De grotere openingen aan de zijkanten en achterkant zorgen voor merkbaar betere luchtcirculatie dan veel andere hardshell/hybrid modellen. De pasvorm is ruim en past goed over een muts — handig als je ook in koelere omstandigheden klimt.
Aan de voorkant en achterkant zitten clips voor een hoofdlamp, een detail dat ik bij elke vroege start of late aankomst waardeer. Prijs ligt rond de 55 tot 65 euro.
Voor wie: Beginners en gevorderden die zowel klettersteig als rotsklimmen doen. Goede balans tussen bescherming, ventilatie en prijs. Mijn aanbeveling voor wie niet weet waar te beginnen.
2. Black Diamond Half Dome — de robuuste keuze
De Black Diamond Half Dome is een hardshell helm met een ABS-schaal en EPS-binnenvoering. Gewicht: 350 gram voor de M/L-maat (56-63 cm). Leverbaar in S/M (50-58 cm) en M/L. Voldoet aan EN 12492 en UIAA 106.
Dit is de helm voor wie duurzaamheid boven alles stelt. De dikke ABS-schaal incasseert harde klappen zonder dat de helm direct vervangen hoeft te worden. Bij rotsklimsessies waarbij je regelmatig contact maakt met de wand of bij grot- en canyontochten is dit een betere keuze dan lichtere inmold-modellen.
De ventilatie is beperkter dan de Boreo: minder openingen, warmere helm op zomerdag. De pasvorm via het BOA-verstelwieltje is snel en precies in te stellen. Prijs: 55 tot 70 euro.
Voor wie: Sportklinmers en klettersteiggangers die extra duurzaamheid willen, meerdere seizoenen in zware omstandigheden klimmen, of voor wie de Half Dome simpelweg beter past. Minder ideaal bij intense hitte.
3. Camp Storm — licht en goed geventileerd
De Camp Storm is een inmold-helm met een EPS-schuimkern en polycarbonaat buitenschaal. Het lichtste model in deze vergelijking: 230 gram (maat 1) en 250 gram (maat 2). Opvallend zijn de 22 ventilatieopeningen — meer dan de meeste concurrenten in dit segment. Gecertificeerd volgens EN 12492.
De vier ingebouwde plastic clips voor een hoofdlamp zitten handig in het ontwerp verwerkt en zijn steviger dan de losser zittende clips bij sommige andere modellen. Het verstelwieltje achterop past de helm snel aan op hoofdomtrek.
Als inmold-helm vraagt de Storm om extra aandacht na een ernstige val: vervang hem ook als er geen zichtbare schade is. De bescherming aan de onderkant van de helm — slaap en achterhoofd — is iets minder uitgebreid dan bij de hybrid Boreo. Prijs: 50 tot 65 euro.
Voor wie: Sportklinmers en klettersteiggangers die op warme zomerdagen actief zijn en gewicht willen besparen. Ideaal als tweede helm of voor wie al weet dat ventilatie zijn prioriteit is.
Pasvorm: het onderschatte koopcriterium
Een helm die niet goed past beschermt minder goed — en draag je minder snel. Toch is pasvorm het criterium dat de meeste mensen overslaan bij online kopen.
Meet je hoofdomtrek op met een centimeter lint, op de breedste plek net boven de wenkbrauwen. Dat getal geeft je de juiste maat. Maar maatindicaties variëren per merk: een S/M bij Petzl (48-58 cm) is niet hetzelfde als een S/M bij Black Diamond (50-58 cm).
Probeer de helm ook echt op voor aankoop als dat mogelijk is. Drie dingen check je dan:
- Zit de voorrand twee vingers boven je wenkbrauwen? Dan zit de helm hoog genoeg om je voorhoofd te beschermen zonder je zichtlijn te blokkeren.
- Wiebert de helm heen en weer als je je hoofd schudt zonder de kinband vast te zetten? Dan is hij te groot.
- Past hij nog steeds goed over een dunne fleecemuts? Overweeg dit als je ook in het vroege voorjaar of bij koude ochtendstarts klimt.
De meeste moderne helmen hebben een verstelwieltje of schuifsysteem achterop waarmee je de maat in centimeters fijn kunt afstellen. Dat is handig, maar geen vervanging voor de juiste basisomtrek.
Kooptips: wat je verder moet weten
Nog een paar praktische punten die je zelden terugvindt in de productomschrijving van een webshop.
Controleer de datum. Helm-etiketten vermelden de productiedatum. De meeste fabrikanten adviseren vervanging na tien jaar normaal gebruik, ongeacht of er schade zichtbaar is. EPP- en EPS-schuim degraderen langzaam door UV-straling, zweet en temperatuurwisselingen.
Na een ernstige val: nieuwe helm. Dit geldt altijd voor inmold-constructies en is ook aan te raden bij hybrid en hardshell bij een harde klap. Schade aan de schuimkern is van buiten niet te zien.
Clips voor een hoofdlamp zijn geen luxe. Alle drie de helmen in deze vergelijking hebben ze. Controleer bij andere modellen of de clips passen op je hoofdlamp — niet alle systemen zijn compatibel.
Bewaar je helm correct. Niet los in je rugzak gooien, maar in een hoes of apart vak. Directe zonnestraling en hitte (denk aan een gesloten auto) versnellen de degradatie van de schuimkern.
Voor meer context over de uitrusting die bij klettersteig hoort, lees ook de bergsportuitrusting complete gids en de klettersteigset vergelijking — want een helm werkt alleen als systeem samen met een goede gordel en Y-systeem.